Sezon łowiecki a pies — co mówi aktualne prawo?

Z końcem lata w grupach dla opiekunów psów regularnie pojawia się ten sam wątek: „słyszałam, że myśliwy może zastrzelić psa biegnącego bez smyczy w lesie” albo „podobno w sezonie łowieckim las jest zamknięty dla psów”. Sprawdziłam aktualną treść ustawy, bo to jedyne uczciwe narzędzie do weryfikacji tego rodzaju twierdzeń.

Czy myśliwy może zastrzelić mojego psa?

Krótka odpowiedź: nie — na podstawie aktualnego Prawa łowieckiego.

Dłuższa odpowiedź: przez lata polscy prawnicy dyskutowali o przepisie, który historycznie mógł być interpretowany jako uprawnienie myśliwego do odstrzału psa biegającego swobodnie w obwodzie łowieckim. Chodziło o art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1995 r. — Prawo łowieckie (Dz.U. 1995 nr 147 poz. 713 z późn. zm.).

W aktualnym tekście jednolitym tej ustawy (Dz.U. 2025 poz. 539, stan na 30 marca 2026 r.) przy art. 47 ust. 2 widnieje jedno słowo: „(uchylony)“.

Przepis został usunięty z ustawy. Żaden przepis Prawa łowieckiego w wersji obowiązującej na dzień dzisiejszy nie daje myśliwemu prawa do zastrzelenia psa — ani biegającego luzem, ani towarzyszącego opiekunowi.

⚠️ Uwaga: Uchylenie tego przepisu nie oznacza, że pies w lesie może robić, co chce. Inne przepisy — łowieckie, leśne i kodeksowe — jak najbardziej nakładają konkretne obowiązki na opiekunów.

Co mówi aktualne Prawo łowieckie o psach?

Ustawa reguluje kwestię psów w kilku miejscach, ale wyłącznie w kontekście obowiązków, nie uprawnień myśliwych do ich uszkodzenia.

Art. 9 ust. 1 pkt 2 Prawa łowieckiego ustanawia zakaz płoszenia, chwytania, przetrzymywania, ranienia i zabijania zwierzyny poza polowaniami i odłowami. Przepis dotyczy działań człowieka — ale przekłada się pośrednio na obowiązek kontroli psa. Pies biegnący za sarną płoszy zwierzynę. Jeśli spowoduje przez to szkodę (np. zwierzyna wpadnie na drogę i dojdzie do wypadku), opiekun może odpowiadać na podstawie art. 431 kodeksu cywilnego — odpowiedzialności chowającego zwierzę za wyrządzoną przez nie szkodę. Więcej o tej podstawie prawnej pisałam przy okazji sprawy o psa, który pogryzł innego psa.

Art. 42aa pkt 9 ustanawia zakaz polowania z chartami lub ich mieszańcami — pod rygorem kary do 5 lat pozbawienia wolności (art. 53 pkt 2). To istotne dla właścicieli psów o budowie chartowatej, które mogą być mylnie identyfikowane podczas inspekcji.

Art. 10 nakłada na właścicieli chartów rasowych i ich mieszańców obowiązek posiadania zezwolenia starosty na hodowlę lub utrzymywanie. Brak zezwolenia jest wykroczeniem karanym grzywną, a przy skazaniu sąd może orzec przepadek psa (art. 54 ust. 1).

Kiedy trwa sezon łowiecki?

Wbrew powszechnej intuicji, że „sezon łowiecki” to coś, co zaczyna się w październiku i kończy przed Bożym Narodzeniem, polowania trwają przez większość roku. Okresy polowań dla głównych gatunków określa Rozporządzenie Ministra Środowiska (Dz.U. 2023 poz. 99 ze zm.):

Z perspektywy opiekuna psa spacerującego po lasach: nie ma żadnego „bezpiecznego miesiąca”. Dziki są łowne przez 365 dni w roku ze względu na zwalczanie Afrykańskiego Pomoru Świń. Jeleń wchodzi w sezon już 21 sierpnia — czyli właśnie teraz. Kaczki od połowy wakacji. Sezon jesienno-zimowy (październik–styczeń) to szczyt intensywności polowań zbiorowych, podczas których w lesie może jednocześnie działać kilkadziesiąt osób na przestrzeni kilku kilometrów kwadratowych.

📌 Zapamiętaj: Sezon łowiecki to nie miesiąc — to stan permanentny. Dziki są łowne przez cały rok. Las jako obszar polowań nie ma przerwy.

Jak rozpoznać polowanie zbiorowe?

To właśnie polowania zbiorowe stwarzają największe ryzyko dla psów i ich opiekunów — ze względu na ruch wielu osób z bronią, naganiaczy i psów myśliwskich.

Na mocy art. 42ab Prawa łowieckiego dzierżawca obwodu łowieckiego ma obowiązek poinformować wójta i nadleśniczego co najmniej 14 dni przed planowanym polowaniem zbiorowym — podając termin z godziną i miejsce. Gmina ma 5 dni na publikację tej informacji w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP) oraz w sposób miejscowo przyjęty (np. tablica ogłoszeń).

W terenie polowanie zbiorowe musi być oznakowane tablicami z napisem „UWAGA POLOWANIE” zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 5 października 2018 r. (Dz.U. 2018 poz. 1939):

• żółte tło, czerwona ramka (20 mm),
• wymiary 600 × 400 mm, wysokość zawieszenia 160 cm,
• ustawione w odległości 200–1000 metrów od granicy obszaru polowania,
• muszą być wywieszone nie wcześniej niż 24 godziny przed polowaniem i usunięte nie później niż 24 godziny po zakończeniu,
• priorytetowe miejsca: wejścia przy parkingach leśnych, szlakach turystycznych.

Polowania zbiorowe odbywają się wyłącznie w godzinach dziennych.

Smycz w lesie — obowiązek przez cały rok

Tutaj prawo jest jednoznaczne i niezależne od sezonu łowieckiego. Art. 30 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach zakazuje wyprowadzania psów bez smyczy na obszarze lasu. Przepis nie zna wyjątku dla „spokojnych psów”, „ulubionych szlaków” ani „znajomych okolic”.

Smycz w lesie to obowiązek ustawowy — sezon łowiecki dodaje do niego wymiar bezpieczeństwa, ale nie jest jego źródłem. Kwestię smyczy w przestrzeni publicznej i jej prawnych konsekwencji opisałam dokładnie przy okazji wyroku z Katowic — czy pies musi być na smyczy według art. 77 kodeksu wykroczeń.

Praktyczne wskazówki na sezon

• Smycz zawsze w lesie — nie dlatego, że myśliwy może zastrzelić psa (przepis uchylony), ale dlatego że pies na smyczy nie wpadnie w linię strzału i nie doprowadzi do wypadku.
• Kamizelka odblaskowa w kolorze pomarańczowym — myśliwi i leśnicy używają koloru hunter orange jako sygnału bezpieczeństwa. Pies w pomarańczowej kamizelce jest lepiej widoczny o świcie i zmierzchu, kiedy polowania na dzika mogą być prowadzone indywidualnie. Żaden przepis prawa tego nie nakazuje — to zwykła ostrożność.
• Sprawdzaj BIP swojej gminy — w sezonie październik–styczeń warto raz w tygodniu sprawdzić, czy nie opublikowano zawiadomienia o polowaniu zbiorowym na szlaku, który zwykle wybierasz.
• Tablica „UWAGA POLOWANIE” = zawróć — jeśli przy wejściu do lasu widzisz żółtą tablicę, polowanie jest aktywne. Przepis mówi o oznaczeniu 200–1000 metrów od granicy obszaru — możesz być bliżej niż myślisz.
• Polowania zbiorowe kończą się przed zmrokiem — ale polowania indywidualne na dzika (cały rok) mogą trwać do późna. Po zmierzchu w lesie smycz to absolutne minimum.

Podsumowanie

• Przepis, który mógł być podstawą do odstrzału psa przez myśliwego (art. 47 ust. 2 Prawa łowieckiego), został uchylony — nie istnieje w aktualnym tekście jednolitym.
• Sezon łowiecki w Polsce trwa przez cały rok — dziki bez przerwy, jeleń od 21 sierpnia, kaczki od połowy sierpnia.
• Polowania zbiorowe (październik–styczeń) muszą być zgłoszone gminie z 14-dniowym wyprzedzeniem i oznakowane tablicami; informacja pojawia się w BIP.
• Smycz w lesie to obowiązek ustawowy, niezależny od miesiąca i aktywności łowieckiej.
• Pomarańczowa kamizelka dla psa to proste i tanie zabezpieczenie w sezonie.

Rozumiem, że strach przed sezonem łowieckim jest realny — szczególnie jeśli kiedyś słyszało się opowieści o myśliwych strzelających do psów. Warto jednak opierać decyzje na tym, co mówi aktualne prawo, a nie na tym, co „podobno wolno”. A aktualne prawo jest w tym przypadku po stronie opiekunów.