Opiekun czy drugi pies z domu? Badanie z Duke University o tym, przy kim pies chce być

W domach z kilkoma psami często pada pytanie: czy pies woli towarzystwo człowieka, czy drugiego psa? W kwietniu 2026 roku w czasopiśmie Animal Cognition ukazało się badanie zespołu z Duke University (Ferrans, Hare, McHenry; DOI: 10.1007/s10071-026-02060-6), które próbuje odpowiedzieć na nie w kontrolowanych warunkach. Wynik jest jednoznaczny w laboratorium, ale autorzy sami zaznaczają, czego nie da się z niego wyczytać.

Jak zbudowano eksperyment

W badaniu wzięły udział 31 dorosłych psów (16 samców i 15 samic, wiek od 1 do 15 lat, różne rasy). Wszystkie mieszkały w domach z więcej niż jednym psem, bo tego wymagał schemat badania. Testy odbywały się w Duke Canine Cognition Center w latach 2021–2024.

Pies trafiał na arenę o wymiarach 2,44 × 4,11 m. W dwóch przeciwległych narożnikach znajdowały się osłonięte bramką boksy z „bodźcami”. Mógł swobodnie chodzić po arenie, a kamera pod sufitem i program do automatycznego śledzenia ruchu mierzyły, ile czasu spędza przy której bramce. Próba trwała 180 sekund.

W najważniejszej próbie w jednym boksie siedział opiekun, w drugim pies mieszkający z badanym psem od co najmniej roku. Opiekun był bierny: miał nie wołać i nie zachęcać psa do kontaktu, mógł tylko oprzeć dłonie o bramkę.

📌 Zapamiętaj: to badanie mierzy, przy kim pies spędza czas w ciągu trzech minut w nowym miejscu. Nie mierzy „miłości” ani tego, kogo pies woli w każdej sytuacji.

Co wyszło

• Opiekun kontra pies z domu. Psy spędzały średnio około 39% więcej czasu w strefie opiekuna niż w strefie psa. Autorzy podają przedział ufności 30,66–47,77% i duży rozmiar efektu. Powtórzona próba tego samego dnia dała podobny obraz (około 45% więcej czasu przy opiekunie).
• Opiekun kontra zabawka. Przy opiekunie psy spędzały około 48% więcej czasu niż przy znanej zabawce.
• Pies z domu kontra zabawka. Pies z domu wygrywał z zabawką, ale skromniej: około 18% więcej czasu.
• Opiekun kontra jedzenie i pies kontra jedzenie. Tu nie wykryto różnicy: w tej konfiguracji psy nie wybierały grupowo ani miski, ani towarzystwa. Jedzenie było widoczne, ale niedostępne.
• Płeć i kolejność testów nie miały znaczenia dla wyników.

Macha ogonem częściej przy opiekunie

Badacze policzyli też ręcznie, jak długo pies macha ogonem w strefie opiekuna, a jak długo w strefie psa. Machanie było istotnie dłuższe przy opiekunie, a czas machania rósł razem z czasem spędzonym w danej strefie. Autorzy traktują to jako dodatkową miarę zaangażowania, a nie jako dowód konkretnej emocji. Z analizy wyłączono dwa psy, u których ogona nie dało się rzetelnie ocenić (jeden miał kupirowany ogon, drugi bardzo gęste owłosienie).

Więcej o tym, co może znaczyć strona machania, opisuje tekst o lateralizacji machania ogonem.

Dlaczego to nie jest ostatnie słowo

Autorzy wprost wskazują ograniczenia, które warto znać, zanim wyciągnie się wnioski dla własnego domu.

1. Nowe, obce otoczenie. Test odbywał się na uniwersytecie. Z wcześniejszych prac wynika, że obecność opiekuna bywa dla psa oparciem właśnie w nieznanych miejscach, więc w domu wynik mógłby wyglądać inaczej.
2. Wąska próba. Psy pochodziły z jednego regionu USA i z domów z kilkoma psami, a w roli opiekunów występowały wyłącznie kobiety.
3. Brak stabilności indywidualnej. Wynik grupowy powtórzył się w drugiej próbie, ale u poszczególnych psów wskaźniki preferencji nie korelowały między próbami. Oznacza to, że średnio psy wybierały opiekuna, ale nie każdy pies robił tak za każdym razem.
4. Jedna sesja. Nie sprawdzono, czy wzorzec trzyma się w czasie ani w codziennych sytuacjach, np. w domu czy na spacerze.
5. Niewiadoma przyczyna. Badanie nie rozstrzyga, dlaczego opiekun wygrywa: czy chodzi o opiekę, relację z konkretną osobą, czy o to, że człowiek jest dla psa po prostu inny niż pies.

⚠️ Uwaga: „pies woli człowieka od psa” to uproszczenie. W badaniu pies z domu wygrywał z zabawką, a w próbie z jedzeniem żadna ze stron nie wygrywała grupowo. Preferencje zależą od kontekstu.

Nie pierwsza taka praca

Zespół z Duke nawiązuje do badania opublikowanego w 2005 roku przez grupę z Budapesztu (Gácsi i współpracownicy). Obserwowano wtedy szczenięta: 11 psich i 13 wilczych, wychowywanych przez ludzi w ten sam sposób. Szczenięta psów w trzech testach wybierały bliskość opiekuna (m.in. w parze „opiekun — rówieśnik” w czwartym tygodniu życia). W porównaniu z wilkami psy miały tendencję do częstszych sygnałów komunikacyjnych, m.in. machania ogonem i patrzenia na twarz człowieka. Autorzy z Duke pytają więc, czy wczesna preferencja opiekuna utrzymuje się u dorosłych psów, i ich wynik wskazuje, że w badanych warunkach tak.

W tle jest jeszcze praca japońskiej grupy z 2015 roku (Nagasawa i współpracownicy, Science): wzajemne patrzenie psa i człowieka wiąże się ze wzrostem stężenia oksytocyny u obu stron, a u wilków takiego efektu nie zaobserwowano. Szerzej o tym w tekście o oksytocynie i spojrzeniu.

Co z tego wynika dla domu z kilkoma psami

Badanie nie jest instrukcją postępowania, ale pozwala uporządkować kilka rzeczy:

• Psy z domu są dla siebie atrakcyjne: w badaniu przyciągały bardziej niż zabawka. Nie ma tu podstaw, by uznawać relację z drugim psem za mniej ważną.
• Zainteresowanie człowiekiem nie wyklucza zainteresowania psem. Oba wyniki widać w tych samych danych.
• Jeśli planujesz wprowadzenie kolejnego psa, praktyczne wskazówki znajdziesz w tekście jak wprowadzić drugiego psa do domu. Wyniki z jednej sesji laboratoryjnej nie zastępują obserwacji własnych zwierząt.
• Gdy relacje między psami w domu budzą niepokój (napięcie, walki, pilnowanie opiekuna), pomoc zapewni weterynarz lub certyfikowany behawiorysta, a nie ogólny wniosek z badania.

Podsumowanie

• Badanie z Animal Cognition (kwiecień 2026) objęło 31 dorosłych psów z domów wielopsich i mierzyło, gdzie spędzają czas w 180-sekundowych próbach.
• Gdy opiekun i pies z domu byli dostępni jednocześnie, psy średnio dłużej przebywały przy opiekunie (około 39% więcej czasu), a przy nim też dłużej machały ogonem.
• Pies z domu wygrywał z zabawką, a w porównaniu z jedzeniem nie wykryto grupowej preferencji.
• Wynik grupowy był powtarzalny, ale u pojedynczych psów preferencje nie były stałe między próbami.
• Test odbył się w obcym miejscu, w jednej sesji, na wąskiej próbie — wnioski o codziennym życiu pozostają hipotezą.
• Badanie nie wyjaśnia przyczyn preferencji i nie zastępuje konsultacji z lekarzem weterynarii ani behawiorystą w sprawie konkretnego psa.