Pies bez smyczy zaatakował sarnę w Kampinosie — wyrok sądu i co musisz wiedzieć przed wejściem do parku

Luty 2026 roku, Kampinoski Park Narodowy. Właścicielka spuściła psa ze smyczy. Kilka sekund później pies zaatakował młodą sarnę — ta nie przeżyła. W sierpniu 2026 r. sąd wydał wyrok skazujący. To nie była „zła” psia natura. To był instynkt, który wziął górę w ułamku sekundy. I właśnie dlatego piszę ten tekst.

Co się stało w Kampinosie?

Sprawa trafiła do sądu po tym, jak Straż Kampinoskiego Parku Narodowego ustaliła tożsamość właścicielki. Świadkowie potwierdzili, że kobieta regularnie pozwalała psu biegać luzem po terenie parku — nie był to jednorazowy incydent, lecz utrwalony nawyk.

W lutym 2026 r. skutki tego nawyku okazały się śmiertelne dla dzikiego zwierzęcia. Pies zaatakował młodą sarnę, która nie przeżyła ataku.

Na początku sierpnia 2026 r. sąd wydał wyrok skazujący. Artykuł o tym zdarzeniu wspomina też drugi podobny przypadek, w którym inny właściciel dobrowolnie poddał się karze. Kampinoski Park Narodowy postanowił opisać oba przypadki publicznie, bo — jak mówią strażnicy — zbyt często słyszą zdanie: „Mój pies nic nie zrobi.”

⚠️ Uwaga: Strażnicy KPN wprost piszą: „Smycz w takich miejscach może być dosłownie granicą między bezpieczeństwem a śmiercią dzikiego zwierzęcia.” To nie jest retoryka — to opis tego, co wydarzyło się w Kampinosie.

Dlaczego pies zaatakował? Instynkt, który wygrywa z posłuszeństwem

Jako behawiorystka wiem, że to pytanie jest ważniejsze niż kara za wyrok. Opiekun musi rozumieć, co dzieje się w głowie psa, zanim wejdzie z nim do lasu.

Psy zachowały po swoich wilczych przodkach coś, co behawioryści zwierząt nazywają instynktem łowieckim (ang. predatory drive). To wrodzona skłonność do reagowania na określone bodźce — ruch, zapach, dźwięk uciekającego zwierzęcia. Gdy bodziec zadziała, w mózgu psa uruchamia się sekwencja zachowań: orientacja → śledzenie wzrokiem → pościg → chwyt → atak. Ta sekwencja może przebiec szybciej, niż Ty zdążysz zareagować.

Ważne: to nie jest agresja reaktywna. Pies nie atakuje sarny, bo jest „zły” ani bo czuje się zagrożony. On poluje — tak jak robią to psy od tysięcy lat. Dlatego uspokoiło Cię to, że Twój pies jest łagodny wobec ludzi i innych psów? Wobec dzikiego zwierzęcia reguły mogą być inne.

Szczególnie silny instynkt łowiecki mają rasy selektywnie hodowane do polowania — charty, wyżły, spaniels, husky, malamut. Ale zoopsycholodzy podkreślają: praktycznie każdy pies może go aktywować, gdy natrafi na właściwy bodziec w odpowiednim otoczeniu.

📌 Zapamiętaj: Smycz to nie tylko zasada grzeczności wobec innych turystów. To jedyna pewna bariera między instynktem Twojego psa a dzikim zwierzęciem.

Gdzie w parku narodowym wolno z psem — konkretne miejsca w KPN

Kampinoski Park Narodowy jasno określa, gdzie wolno wejść z psem. Zgodnie z ustawą o ochronie przyrody, na obszarach objętych ochroną ścisłą i czynną (a większość KPN ją obejmuje) wprowadzanie psów jest bezwzględnie zakazane.

Miejsca, gdzie pies jest dozwolony:

• Szlak niebieski od Brochowa do Famułek Brochowskich — wyłącznie do miejsca skrętu w prawo do lasu (strefa ochrony krajobrazowej, nie strefa ścisła)
• Parkingi — wszystkie parkingi parkowe
• Sześć wyznaczonych polan wypoczynkowych: Roztoka, Granica i Lipków na zachodnim skraju, Jakubów, Zaborów Leśny oraz Dąbrowa Leśna w środkowej i wschodniej części
• Drogi publiczne przebiegające przez park (o statusie drogi gminnej lub wyższym)

Wyjątki od zakazu obejmują psy asystujące osób niepełnosprawnych oraz psy pasterskie na terenach, gdzie plan ochrony dopuszcza wypas.

Warto wiedzieć: Kampinoski Park Narodowy nie posiada zatwierdzonego planu ochrony, co dodatkowo ogranicza możliwość wyznaczania nowych stref dostępnych dla psów. Stref dozwolonych jest więc mniej, niż mogłoby to wynikać z ogólnych przepisów.

Co mówi prawo?

Podstawą prawną zakazu jest art. 15 ust. 1 pkt 16 ustawy o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz.U. ze zm.). Przepis zakazuje w parkach narodowych:

„(…) wprowadzania psów na obszary objęte ochroną ścisłą i czynną, z wyjątkiem miejsc wyznaczonych w planie ochrony, psów pasterskich (…) oraz psów asystujących (…)”

Zakaz nie dotyczy wyłącznie puszczenia psa luzem — samo wejście z psem na objęte zakazem tereny bez względu na to, czy pies jest na smyczy, może stanowić naruszenie przepisów, jeśli teren nie jest wyznaczony jako dostępny.

Wiele osób myli przepisy parku narodowego z przepisami o smyczy w przestrzeni publicznej (art. 77 kw). To dwa różne reżimy prawne — o tym pisałam więcej w artykule Czy pies musi być na smyczy? Art. 77 kw i wyrok z incydentu w Katowicach.

Jak bezpiecznie spacerować z psem w przyrodzie chronionej?

Zanim wejdziesz z psem do jakiegokolwiek parku lub obszaru chronionego, sprawdź aktualne zasady na stronie danego parku. Nie zakładaj, że „to chyba wolno” — to kosztowny błąd.

Praktyczne zasady:

• Zawsze smycz, nawet gdy pies zwykle słucha. Instynkt łowiecki może zablokować reakcję na komendę — wiedzą o tym też doświadczeni opiekunowie psów doskonale posłusznych w codziennym życiu.
• Sprawdź mapę parku przed wyjazdem. Szlaki dozwolone dla psów są wyraźnie oznaczone — np. w KPN to konkretny odcinek szlaku niebieskiego.
• Nie wchodź na szlaki oznaczone jako zamknięte dla psów. Nawet na smyczy.
• Polany i parkingi to Twoja strefa. W KPN jest sześć oznaczonych polan wypoczynkowych — tam możesz chwilę odpocząć z psem.
• Grzywna to nie jedyna konsekwencja. Jeśli pies spowoduje szkodę w środowisku lub skrzywdzi dzikie zwierzę, opiekun ponosi odpowiedzialność — tak jak to pokazała sprawa z Kampinos.

💡 Podpowiedź: Jeśli wybierasz się do parku narodowego z psem o silnym instynkcie łowieckim, warto wcześniej poćwiczyć „awaryjne” przywoływanie i zatrzymanie psa w różnych warunkach otoczenia. To inwestycja, nie strata czasu.

Więcej o tym, kiedy regulamin lokalny może narzucać dodatkowe obowiązki dotyczące smyczy — niezależnie od przepisów ogólnych — znajdziesz w artykule Kiedy gminny regulamin o psach przekracza prawo — wyrok NSA.

Podsumowanie

• Pies bez smyczy w Kampinoskim Parku Narodowym zaatakował i zabił sarnę w lutym 2026 r. — właścicielka usłyszała wyrok skazujący.
• Instynkt łowiecki to wrodzone zachowanie psa, niezależne od jego codziennej łagodności — może się aktywować szybciej, niż zareagujesz.
• W KPN psy mogą wchodzić wyłącznie na wyznaczone szlaki, polany wypoczynkowe, parkingi i drogi publiczne.
• Art. 15 ust. 1 pkt 16 ustawy o ochronie przyrody zakazuje wprowadzania psów na obszary ochrony ścisłej i czynnej.
• Sprawdzenie zasad konkretnego parku przed wyjazdem to obowiązek każdego odpowiedzialnego opiekuna.

Jako zoopsycholog wiem, że psa nie można winić za to, że jest psem. Ale my — opiekunowie — jesteśmy odpowiedzialni za otoczenie, w które go wprowadzamy. „Mój pies nic nie zrobi” — strażnicy parku słyszą to niemal każdego dnia. Sprawa z Kampinos pokazuje, że nikt z nas nie może mieć takiej pewności. Smycz w lesie to nie brak zaufania do psa — to decyzja opiekuna, która może uratować życie dzikiemu zwierzęciu.