Zakaz importu produktów zwierzęcych z Brazylii do UE — co powinien wiedzieć opiekun psa?

Od 3 września 2026 roku Unia Europejska wykluczyła Brazylię z listy krajów uprawnionych do eksportu mięsa wołowego, drobiu, miodu, jaj i kilku innych produktów zwierzęcych. Powodem nie jest żadna epidemia ani awaria zakładu — lecz antybiotyki. A dokładniej: brak gwarancji ze strony brazylijskich władz, że tamtejsze hodowle przestrzegają unijnych zasad ich stosowania. Jeśli twój pies dostaje mięsne przysmaki albo karmę z brazylijskich składników, warto rozumieć tę decyzję.

Co się stało i jaka jest podstawa prawna?

Stały Komitet ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz UE (komitet PAFF) jednomyślnie — czyli przy poparciu wszystkich państw członkowskich — podjął decyzję o wyłączeniu Brazylii z wykazu krajów trzecich uprawnionych do eksportu do UE określonych produktów zwierzęcych przeznaczonych do spożycia przez ludzi.

Podstawą jest rozporządzenie wykonawcze Komisji Europejskiej (UE) 2026/1189 z 4 czerwca 2026 r., stosowane od 3 września 2026 r. Rozporządzenie uchyla wcześniejszy akt (UE) 2024/2598 i wprowadza nowe wymogi: zwierzęta, których produkty trafiają na rynek unijny, muszą być hodowane zgodnie z unijnymi protokołami dotyczącymi środków przeciwdrobnoustrojowych przez całe swoje życie hodowlane — nie tylko bezpośrednio przed ubojem. Brazylia nie była w stanie przedstawić wymaganych oświadczeń i gwarancji.

📌 Zapamiętaj: Polska jako państwo członkowskie głosowała za tą decyzją. Minister rolnictwa podkreślił, że jest to ważny krok dla bezpieczeństwa konsumentów i ochrony standardów produkcji w UE.

Które produkty objął zakaz?

Od 3 września 2026 roku z Brazylii do Unii Europejskiej nie wolno wprowadzać:

• mięsa wołowego i wołowych produktów oraz wyrobów mięsnych,
• mięsa drobiowego i drobiowych produktów oraz wyrobów mięsnych,
• koniny (mięso końskie),
• miodu,
• jaj i produktów jajecznych,
• osłonek (jelita i inne surowce używane m.in. przy wyrobie wędlin),
• produktów akwakultury (ryby i owoce morza z hodowli).

Zakaz obowiązuje bezterminowo — do czasu, gdy Brazylia wykaże zgodność z unijnymi wymogami. Audyty dla drobiu i miodu zakończyły się 4 września; ewentualne przywrócenie dostępu wymagałoby zgody komitetu PAFF na posiedzeniu zaplanowanym na 17–18 września 2026 r.

Oprócz zakazu importu Brazylia traci też prawo do korzystania z unijnych kontyngentów taryfowych w ramach umowy UE-Mercosur.

Dlaczego antybiotyki w hodowli to problem?

Nadmierne stosowanie antybiotyków u zwierząt hodowlanych — szczególnie w celach profilaktycznych lub jako stymulatorów wzrostu — jest jednym z głównych czynników narastania oporności bakterii na antybiotyki w skali globalnej. Gdy bakterie stają się oporne, leki przestają działać. Dotyczy to zarówno człowieka, jak i zwierząt towarzyszących.

Psy mogą być narażone na oporne bakterie (np. Campylobacter, Salmonella, E. coli ESBL) przez surowe lub niedogotowane mięso z hodowli, w których antybiotyki były nadużywane. Ryzyko jest szczególnie realne przy karmieniu metodą BARF (surowe mięso) lub przy podawaniu naturalnych mięsnych przysmaków.

Unia Europejska konsekwentnie zaostrza w tym zakresie przepisy. Rozporządzenie (UE) 2019/6 o weterynaryjnych produktach leczniczych zakazało stosowania antybiotyków wyłącznie w celu pobudzania wzrostu lub poprawy wydajności. O kolejnych zmianach, które weszły w życie w sierpniu 2026 r. i dotyczą bezpośrednio leczenia psów, piszę w artykule Nowe przepisy UE o antybiotykach w weterynarii — co zmienia się od 8 sierpnia 2026.

⚠️ Uwaga: Oporność na antybiotyki to problem zbiorowy. Bakterie ze zwierząt hodowlanych mogą trafić — przez łańcuch pokarmowy — do twojego domu i do miski twojego psa.

Czy zakaz dotyczy karmy dla psów?

Rozporządzenie wykonawcze UE 2026/1189 obejmuje produkty przeznaczone do spożycia przez ludzi. Karma dla psów i kotów regulowana jest osobnymi przepisami UE dotyczącymi pasz dla zwierząt towarzyszących, więc zakaz nie uderza w nią bezpośrednio.

W praktyce sprawa jest jednak bardziej złożona:

• Wiele naturalnych przysmaków dla psów — suszone mięso, żwacze, uszy wołowe, tchawice — to produkty wytwarzane z surowców klasy spożywczej lub zbliżonej. Niektórzy producenci korzystają z tych samych łańcuchów dostaw co przemysł spożywczy dla ludzi.
• Producentów karmy dla zwierząt obowiązują własne standardy bezpieczeństwa surowców, ale nie zawsze są one identyczne z wymogami dla żywności człowieka.
• Zakaz importu z Brazylii to sygnał dla całego rynku: unijne standardy dotyczące antybiotyków są poważnie egzekwowane.

Jak sprawdzić, co jest w karmie i przysmakach twojego psa?

Etykieta karmy i przysmaków dla zwierząt powinna podawać informację o kraju pochodzenia surowców lub miejscu produkcji. Kilka wskazówek:

1. Szukaj etykiet „wyprodukowano w UE” lub z nazwą konkretnego kraju europejskiego — produkty z UE podlegają unijnym standardom, w tym zakazowi stosowania antybiotyków wyłącznie wzrostowo.
2. Zweryfikuj składniki brazylijskie — jeśli na opakowaniu widnieje „mięso wołowe — kraj pochodzenia: Brazylia” lub „białko drobiowe (Brazylia)”, warto napisać do producenta z pytaniem o zgodność składnika z wymogami UE.
3. Naturalne przysmaki mięsne — szczególnie te sprzedawane luzem lub w opakowaniach bez pełnego składu — zwracaj uwagę na kraj pochodzenia. Produkty wyprodukowane po 3 września 2026 r. z brazylijskiego surowca nie powinny pojawić się legalnie na rynku unijnym.
4. Nie musisz wyrzucać obecnych zapasów — produkty już dopuszczone do obrotu w UE przed 3 września przeszły odprawę celną zgodnie z ówczesnymi przepisami. Zakaz dotyczy nowych dostaw.

💡 Podpowiedź: Jeśli kupujesz naturalne przysmaki na wagę w sklepie zoologicznym lub na targach, zapytaj sprzedawcę o kraj pochodzenia surowca. To twoje prawo jako konsumenta.

Podsumowanie

Jako behawiorystka rzadko piszę o przepisach dotyczących żywności — ale kiedy cała Unia Europejska jednomyślnie zatrzymuje import mięsa z powodu antybiotyków, warto zrozumieć, dlaczego i co z tego wynika dla opiekuna psa:

• Podstawa prawna: rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2026/1189 z 4 czerwca 2026 r., stosowane od 3 września 2026 r.
• Powód: Brazylia nie gwarantuje przestrzegania unijnych standardów stosowania środków przeciwdrobnoustrojowych przez całe życie hodowlane zwierząt.
• Produkty objęte: mięso wołowe, drobiowe, koniina, miód, jaja, osłonki, akwakultura.
• Karma dla psów: nie jest objęta zakazem wprost, ale naturalne mięsne przysmaki z brazylijskich surowców mogą wymagać weryfikacji.
• Etykiety są po to, żeby z nich korzystać — sprawdzaj kraj pochodzenia i pytaj producentów, jeśli coś jest niejasne.

Kwestia antybiotyków w łańcuchu pokarmowym to temat, który dotyczy nas wszystkich — niezależnie od tego, czy chodzi o nasze jedzenie, czy o miskę naszego psa.