Sezon łowiecki 2026 — jak bezpiecznie chodzić z psem po lesie?

Październik to miesiąc, który zmienia las. Nie tylko za sprawą kolorów liści — zmieniają się też przepisy dotyczące tego, kto i na co może w nim polować. Jako opiekunka psa chodzę do lasu przez cały rok, ale jesień zawsze jest dla mnie sygnałem, żeby odświeżyć kilka zasad. Piszę ten tekst dla wszystkich, którzy lubią leśne spacery z psem i chcą wiedzieć, na co uważać od teraz do wiosny.

Październik otwiera nowe sezony — co się zmienia?

Polskie przepisy łowieckie precyzyjnie ustalają, na jakie gatunki i kiedy wolno polować. Październik jest pod tym względem szczególnym miesiącem — otwiera kilka sezonów jednocześnie:

• Dzik — poluje się przez cały rok, ale właśnie jesienią koncentrują się polowania zbiorowe, nierzadko z kilkunastoma uczestnikami i psami gończymi.
• Sarna — kozy i koźlęta — sezon od 1 października do 15 stycznia.
• Lis — sezon trwa od czerwca do końca marca, więc październik jest głęboko w jego środku.

📌 Zapamiętaj: od października do końca stycznia las to aktywny teren łowiecki. To nie zakaz spacerów — to sygnał, żeby wychodzić z głową.

Pies w lesie zawsze na smyczy — nie tylko w sezonie łowieckim

To zasada, którą warto znać niezależnie od kalendarza polowań. Prawo o lasach oraz Kodeks wykroczeń (art. 166) wprost zakazują puszczania psów luzem w lesie — poza polowaniem, ratownictwem i służbami mundurowymi. Grozi za to grzywna do 500 zł lub nagana.

Wyjątki: psy myśliwskie podczas polowania, psy ratownicze w trakcie szkolenia lub akcji oraz psy służb mundurowych.

Przepis obowiązuje przez cały rok — nie tylko od października. W sezonie łowieckim jego znaczenie jest jednak wyraźniej odczuwalne, bo staje się kwestią bezpieczeństwa, a nie tylko formalności.

⚠️ Uwaga: art. 166 KW dotyczy każdego lasu, niezależnie od tego, czy na danym terenie jest właśnie polowanie. Pies luzem w lesie to wykroczenie zawsze — sezon łowiecki tylko zwiększa praktyczne ryzyko.

Więcej o przepisach dotyczących smyczy i sezonu łowieckiego przeczytasz w artykule Sezon łowiecki a pies — co mówi aktualne prawo?.

Jak sprawdzić, czy w lesie jest planowane polowanie zbiorowe?

Polowania zbiorowe — te, w których uczestniczy kilku lub kilkunastu myśliwych z naganiaczami — podlegają obowiązkowi ogłoszenia. Na podstawie art. 42ab ustawy z dnia 13 października 1995 r. — Prawo łowieckie zarządzający obwodem łowieckim musi powiadomić wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) o planowanych polowaniach zbiorowych co najmniej 14 dni przed ich rozpoczęciem. Właściciel lub posiadacz gruntu może zgłosić sprzeciw co najmniej 3 dni przed planowanym terminem.

W praktyce informacje o polowaniach zbiorowych można znaleźć:

• na tablicach ogłoszeń w urzędach gmin i sołectwach graniczących z lasami,
• na stronach BIP lokalnych gmin,
• bezpośrednio w nadleśnictwie właściwym dla danego obszaru.

Polowania indywidualne nie podlegają takiemu obowiązkowi ogłoszenia — myśliwy polujący sam może być w lesie bez uprzedzenia.

Kamizelka odblaskowa dla psa — nie gadżet, a praktyczna ochrona

Każdy, kto wchodzi z psem do lasu w sezonie łowieckim, powinien zadbać o jego widoczność. Kamizelka fluorescencyjna lub odblaskowa dla psa sprawia, że zwierzę jest wyraźnie widoczne dla myśliwych i nie jest mylone ze zwierzyną.

W Polsce nie ma przepisu, który nakazywałby psom nosić takie kamizelki w sezonie łowieckim — to zalecenie praktyczne, nie prawny obowiązek. Jego sens staje się jednak oczywisty, gdy wziąć pod uwagę, w jakich warunkach odbywa się polowanie: las, mgła, zmierzch, ruch na różnych poziomach.

Co wybrać:

• Kolor: najlepsza jest intensywna pomarańcz lub żółto-zielony neon — te barwy są słabo widoczne dla zwierząt łownych, ale bardzo wyraźne dla ludzi.
• Rozmiar: kamizelka nie może krępować ruchu psa ani zsuwać się podczas biegu.
• Materiał: trwały, odporny na wilgoć — las jesienią jest mokry.

Uzupełnieniem kamizelki jest dzwonek przy obroży. Stały dźwięk towarzyszący psu informuje osoby w okolicy o jego obecności i zmniejsza ryzyko zaskoczenia myśliwego czy naganiaczą.

Lokalizator GPS to dodatkowe zabezpieczenie — szczególnie dla psów, które mają skłonność do puszczania się za zapachem. W razie zgubienia się psa w lesie możliwość jego szybkiego zlokalizowania może być kluczowa.

Jak zachować się, gdy spotkamy myśliwych w lesie?

Polowanie to legalna i uregulowana prawnie aktywność w polskich lasach. Jeśli podczas spaceru natkniesz się na myśliwych lub naganiaczych:

1. Zatrzymaj się i weź psa na krótką smycz — jeśli jeszcze nie był na smyczy, koniecznie ją założ.
2. Zapytaj spokojnie o kierunek akcji i bezpieczną drogę wyjścia — myśliwi mają obowiązek dbać o bezpieczeństwo osób postronnych.
3. Nie krzycz ani nie płosz zwierzyny celowo — utrudnianie polowania jest zakazane.
4. Opuść obszar drogi nagonkowej — myśliwi zazwyczaj poinformują, z której strony nie należy wychodzić.

Obecność psa na smyczy w takiej sytuacji jest kluczowa — swobodnie biegający pies może wbiec w linię nagonki, co jest niebezpieczne dla niego samego.

Na co jeszcze uważać w sezonie łowieckim?

Sezon łowiecki to też czas, gdy płoszona zwierzyna porusza się inaczej niż zwykle. Spłoszone dziki, sarny czy lisy mogą nagle wybiec na ścieżkę. Pies na smyczy to twoja ochrona — swobodnie biegnący pies, który trafi na sarnę lub dzika w stresie, może sam wywołać niebezpieczną sytuację.

Warto wiedzieć też o dwóch innych zagrożeniach, o których rzadko się mówi:

• Psy gończe — podczas polowań zbiorowych w lesie mogą pracować psy myśliwskie. Trafiają w teren w skupieniu i tempie, które nie są spacerem. Zetknięcie z naszym psem na smyczy może być nieprzewidywalne dla obu zwierząt — trzymaj krótko i omijaj tę sytuację z dystansu.
• Wnyki i inne pułapki — nielegalnie zastawiane wnyki zdarzają się w polskich lasach, zwłaszcza jesienią. Pies na smyczy poruszający się blisko nogi ma mniejszą szansę na wejście w pułapkę niż pies swobodnie węszący w krzakach.

O tym, co robić podczas spotkania z dzikim zwierzęciem w lesie, pisałam szczegółowo w artykule Pies w lesie jesienią: co robić, gdy spotkasz dzika lub jelenia.

Podsumowanie

Spacery z psem po lesie w sezonie łowieckim są jak najbardziej możliwe — wymagają tylko odrobiny przygotowania. Jako behawiorystka rozumiem, że psy potrzebują kontaktu z lasem i naturalnym środowiskiem, dlatego nie namawiałabym nikogo do rezygnacji z leśnych spacerów. Zachęcam natomiast do tego, żeby w te miesiące podejść do nich z większą świadomością.

• Smycz w lesie to obowiązek prawny przez cały rok — art. 166 KW, grzywna do 500 zł.
• Październik otwiera sezony na sarny-kozy, lisy, borsuki i kuno; dziki polowane są przez cały rok.
• Informacje o polowaniach zbiorowych dostępne są w urzędach gmin i nadleśnictwach (obowiązek 14-dniowego ogłoszenia).
• Kamizelka fluorescencyjna i dzwonek przy obroży to prosta i skuteczna ochrona widoczności psa.
• Przy spotkaniu z myśliwymi — spokojnie, pies na krótką smycz, zapytaj o bezpieczną drogę.
• Płoszona zwierzyna porusza się nieprzewidywalnie — smycz chroni też przed niebezpiecznymi spotkaniami.