Prawie 100 psów bez jedzenia i wody — pseudohodowla pod Wąbrzeźnem i co mówi art. 35 ustawy o ochronie zwierząt

Zakołtuniona sierść, w miskach lód zamiast wody, kojce rozpadające się na mrozie. Prawie sto psów różnych ras, kilka królików, kozy i kuc — wszystko na jednej posesji w Błędowie, w gminie Płużnica koło Wąbrzeźna. Pseudohodowlę zlikwidowano w styczniu 2026 roku, a w lipcu 35-letnia właścicielka usłyszała wyrok. Sprawa z Płużnicy to dobry punkt wyjścia, żeby wytłumaczyć, co polskie prawo mówi o utrzymywaniu zwierząt w złych warunkach i jakie konsekwencje grożą temu, kto te warunki ignoruje.

Co zastali policjanci w Błędowie

Gdy inspekcja weterynaryjna i policja dotarły zimą 2026 roku na posesję w Błędowie, obraz był jednoznaczny. Psy w zakołtunionym futrze, w miskach lód zamiast wody, kojce w rozsypce bez schronienia przed mrozem. Część zwierząt była tak wycieńczona, że trafiła do bydgoskiego schroniska w bardzo złym stanie. Jeden z przetrzymywanych królików padł.

Kobieta odpowiadała za znęcanie się nad zwierzętami — utrzymywanie ich w skrajnych warunkach, bez dostępu do jedzenia i wody, co doprowadziło do wycieńczenia wielu psów. Jeden z przetrzymywanych królików nie przeżył. O wyroku poinformowało w lipcu 2026 r. Polskie Radio PiK.

Wyrok z tego samego miesiąca: pół roku pozbawienia wolności w zawieszeniu na dwa lata, pięcioletni zakaz posiadania psów i królików, dziesięcioletni zakaz hodowli jakichkolwiek zwierząt oraz 5000 zł nawiązki na rzecz Towarzystwa Ochrony Praw Zwierząt.

Kiedy warunki utrzymywania stają się przestępstwem

Ustawa o ochronie zwierząt (tekst jedn. Dz.U.2023.1580) w art. 6 §1a stanowi wprost: zabrania się znęcania nad zwierzętami. W §2 tego samego artykułu znajdziemy definicję znęcania — to lista konkretnych zachowań. Dla sprawy takiej jak Płużnica kluczowe są trzy punkty:

• pkt 10 — zaniedbane warunki bytowania: rażące zaniedbanie, niechlujstwo, a także kojce na tyle ciasne, że zwierzę nie może przyjąć naturalnej pozycji.
• pkt 17 — wystawienie domowego lub hodowlanego zwierzęcia na działanie mrozu czy innych czynników atmosferycznych zagrażających zdrowiu lub życiu.
• pkt 19 — głodzenie lub odmowa wody przez czas dłuższy niż wymagają minimalne potrzeby gatunku.

Lód w misce — to pkt 19. Kojec na mrozie bez schronienia — to pkt 17. Zakołtunione sierści świadczące o rażącym zaniedbaniu — to pkt 10. Każdy z tych punktów może samodzielnie wyczerpywać znamiona przestępstwa z art. 6 §1a. Razem tworzą obraz, który sąd musiał oceniać jako całość.

⚠️ Uwaga: Prawo nie wymaga, żeby zwierzę już cierpiało przez długi czas ani żeby padło. Wystarczy, że warunki stwarzają realnie takie ryzyko. Sądy coraz częściej to egzekwują.

Kary z art. 35 u.o.z. — ile dokładnie grozi

Przestępstwo znęcania się nad zwierzęciem (art. 35 §1a u.o.z.) zagrożone jest karą do 3 lat pozbawienia wolności. To granica dla „podstawowej” formy tego przestępstwa.

Jeśli sprawca działał ze szczególnym okrucieństwem, kara wzrasta: od 3 miesięcy do 5 lat (art. 35 §2). Ta kwalifikacja podnosi też rangę środków karnych — przy zwykłym znęcaniu zakaz posiadania zwierząt jest fakultatywny (sąd może, ale nie musi go orzec), przy szczególnym okrucieństwie — obligatoryjny.

W sprawie z Płużnicy sąd orzekł karę sześciu miesięcy w zawieszeniu na dwa lata. Zawieszenie wykonania kary jest możliwe, gdy wymierzona kara nie przekracza dwóch lat — sąd uznaje, że jej odbycie nie jest konieczne do resocjalizacji sprawcy. Trzeba jednak rozumieć, że wyrok w zawieszeniu to nadal skazanie: kobieta figuruje w rejestrach jako osoba skazana, obowiązują ją wszystkie orzeczone środki karne, a naruszenie warunków zawieszenia może skutkować zarządzeniem wykonania kary.

Środki karne — zakazy i nawiązka

Poza karą pozbawienia wolności ustawa przewiduje kilka dodatkowych sankcji. Wszystkie znalazły zastosowanie w wyroku z Płużnicy.

Przepadek zwierząt (art. 35 §3): jeśli sprawca jest właścicielem zwierząt objętych postępowaniem, sąd obowiązkowo orzeka ich przepadek. W tej sprawie zwierzęta były faktycznie zabezpieczone już w trakcie śledztwa — formalny przepadek następuje jednak dopiero w wyroku skazującym.

Zakaz posiadania zwierząt (art. 35 §3a i §3b): przy znęcaniu bez szczególnego okrucieństwa sąd może orzec zakaz posiadania wybranych kategorii zwierząt (jak tutaj: pięć lat dla psów i królików). Zakazy orzeka się na 1 do 15 lat (art. 35 §4b).

Zakaz prowadzenia hodowli / działalności (art. 35 §4): jeżeli przestępstwo wiąże się z prowadzeniem działalności lub zawodu związanego ze zwierzętami, sąd może orzec zakaz tej działalności. Dziesięcioletni zakaz hodowli w wyroku z Płużnicy jest właśnie takim środkiem.

Nawiązka (art. 35 §5): każde skazanie z art. 35 §1, 1a lub 2 wiąże się z obowiązkową nawiązką — od 1000 do 100 000 zł — którą sąd kieruje na cel ochrony zwierząt. Tu: 5000 zł dla Towarzystwa Ochrony Praw Zwierząt.

📌 Zapamiętaj: wyrok w zawieszeniu nie oznacza braku konsekwencji. Zakazy i nawiązka obowiązują natychmiast. Zwierzęta nie wracają do właściciela — ich przepadek jest obligatoryjny.

Pseudohodowla a legalna hodowla — gdzie przebiega granica

Legalna hodowla psów to zarejestrowana działalność z ewidencją weterynaryjną, właściwymi warunkami bytowymi i udokumentowaną opieką medyczną. Pseudohodowla to jej przeciwieństwo: przetrzymywanie dużej liczby zwierząt — często w celach zarobkowych — poza wszelką kontrolą i bez spełnienia minimalnych wymogów dobrostanu.

Warto zaznaczyć, że skala nie jest warunkiem koniecznym. Sto psów robi wrażenie, ale znęcanie przez zaniedbanie może dotyczyć też jednego zwierzęcia. O tym, jak rozpoznać oznaki pseudohodowli, pisałam wcześniej na przykładzie sprawy z Kołobrzegu — tamten wpis może być pomocnym uzupełnieniem.

Jak zgłosić podejrzenie pseudohodowli

Jeśli jesteś świadkiem przetrzymywania dużej liczby psów w złych warunkach, nie czekaj. Masz kilka ścieżek:

1. Policja — przyjmuje zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 35 u.o.z., możliwe anonimowo.
2. Powiatowy Inspektorat Weterynarii — ma uprawnienia do kontroli warunków utrzymywania zwierząt i może wydać decyzję o interwencyjnym odebraniu zwierząt.
3. Straż miejska lub gminna — też ma kompetencje w sprawach dobrostanu zwierząt na swoim terenie.
4. Organizacje ochrony zwierząt — mogą pomóc zebrać dokumentację fotograficzną i przeprowadzić interwencję razem ze służbami.

Dokumentacja jest kluczowa: zdjęcia, filmy, notatki z datami i godzinami obserwacji. Szczegółowo o krokach zgłoszenia pisałam tutaj.

Podsumowanie

• Art. 6 §2 u.o.z. definiuje znęcanie jako świadome dopuszczanie do cierpień — brak wody i jedzenia, przetrzymywanie w mrozie bez schronienia to przestępstwo, nie zaniedbanie administracyjne.
• Art. 35 §1a zagraża karą do 3 lat pozbawienia wolności; przy szczególnym okrucieństwie (art. 35 §2) — od 3 miesięcy do 5 lat.
• Sąd zawsze orzeka nawiązkę (1000–100 000 zł) i przepadek zwierząt należących do sprawcy — bez wyjątku.
• Zakaz posiadania zwierząt i zakaz hodowli to realne, wieloletnie sankcje — orzekane nawet przy wyroku warunkowo zawieszonym.
• Pseudohodowla ze stu psami to nie szara strefa — to przestępstwo penalizowane na mocy art. 35 u.o.z.
• Zgłoś podejrzenie złych warunków utrzymywania policji lub powiatowemu lekarzowi weterynarii — nie czekaj, aż padnie kolejne zwierzę.

Dlatego piszę o takich sprawach — żeby każdy opiekun wiedział, jak działają przepisy i do kogo się zwrócić. Wyrok z Płużnicy to kolejny sygnał, że polskie prawo traktuje poważnie los zwierząt w niehumanitarnych warunkach. Znają je sędziowie, powinna znać je też reszta z nas.