Kiedy zaniedbanie psa jest znęcaniem? Wyrok w Strzelinie rzuca nowe światło

Cztery psy, które od blisko czterech lat nie wyszły z mieszkania na spacer. Dwanaście kotów zamkniętych w pomieszczeniach bez dostępu do świeżego powietrza. Wszystkie zwierzęta z nieleczonymi chorobami skóry. Tak wyglądało mieszkanie 74-letniej Bogusławy B. ze Strzelina, gdy w czerwcu 2025 roku interweniowały służby. Rok później, w czerwcu 2026 roku, Sąd Rejonowy w Strzelinie wydał wyrok — kobieta musi pozbyć się wszystkich swoich zwierząt. Ta sprawa dobrze ilustruje pytanie, które pojawia się często: czy brak spacerów i zaniedbana opieka to „tylko” zaniedbanie, czy już przestępstwo?

Znęcanie może polegać na nierobienie czegoś

Najczęstsze skojarzenie ze znęcaniem nad zwierzętami to przemoc fizyczna — bicie, rzucanie, okrutne traktowanie. Prawo obejmuje jednak znacznie więcej. Art. 35 ust. 1a ustawy o ochronie zwierząt (Dz.U. 2023 poz. 1580 t.j.) mówi wprost: za znęcanie się nad zwierzęciem grozi kara do trzech lat pozbawienia wolności. A znęcanie nie musi oznaczać aktywnego zadawania bólu.

Polska ustawa chroni zwierzęta przed cierpieniem wynikającym zarówno z działania, jak i z zaniechania — czyli z tego, czego właściciel NIE robi: nie karmi regularnie, nie leczy, nie zapewnia ruchu, nie wychodzi ze zwierzęciem. Sądy potwierdzają to w orzecznictwie konsekwentnie od lat.

Czym jest „rażące zaniedbanie” — definicja ustawowa

Art. 4 pkt 11 ustawy o ochronie zwierząt (Dz.U. 2023 poz. 1580 t.j.) definiuje „rażące zaniedbanie” jako drastyczne odstępstwo od określonych w ustawie norm postępowania ze zwierzęciem, obejmujące w szczególności utrzymywanie zwierzęcia:

w stanie zagłodzenia — brak wystarczającego pożywienia lub wody,
w brudzie — warunki higieniczne zagrażające zdrowiu,
z nieleczoną chorobą — brak opieki weterynaryjnej mimo widocznych dolegliwości,
w niewłaściwym pomieszczeniu i nadmiernej ciasnocie — brak przestrzeni i odpowiedniego środowiska.

Słowo „w szczególności” jest kluczowe — lista nie jest zamknięta. Cztery lata bez wyjścia z mieszkania mieści się w tej kategorii niezależnie od tego, czy pies był regularnie karmiony. Trwały brak ruchu prowadzi do cierpienia fizycznego (zaniki mięśniowe, przykurcze, otyłość) i psychicznego (utrwalone stany lękowe, zachowania kompulsywne).

📌 Zapamiętaj: Znęcanie z zaniechania to sytuacja, w której właściciel wie o potrzebach zwierzęcia i świadomie ich nie zaspokaja przez dłuższy czas. Jednorazowy błąd to zaniedbanie. Wielomiesięczny lub wieloletni stan niedoborów — to już przestępstwo.

Sprawa z Sądu Rejonowego w Strzelinie

Bogusława B. była właścicielką czterech psów i dwunastu kotów — łącznie 16 zwierząt. Psy przez blisko cztery lata nie wychodziły z mieszkania. Koty były zamknięte w pomieszczeniach gospodarczych i mieszkalnych bez możliwości wyjścia na zewnątrz. Wszystkie zwierzęta miały nieleczone choroby skóry (w tym świerzb) i stany zapalne. Właścicielka nie zapewniała im opieki weterynaryjnej ani odpowiednich legowisk.

W czerwcu 2025 roku służby odebrały zwierzęta i trafiły one do schroniska. Prokuratura postawiła zarzuty znęcania się nad czterema psami i dwunastoma kotami z art. 35 ust. 1a u.o.z. — zagrożone karą do 3 lat pozbawienia wolności. Bogusława B. przyznała się do części zarzutów: braku opieki weterynaryjnej i nieodpowiednich legowisk.

W czerwcu 2026 roku Sąd Rejonowy w Strzelinie wydał wyrok. Kobieta musi pozbyć się wszystkich posiadanych zwierząt. Pełne szczegóły wyroku (m.in. kara główna, nawiązka) nie są dostępne z publicznych źródeł.

⚠️ Uwaga: Informacje o sprawie opieram na artykule wroclife.pl z 13 października 2025 r. oraz na informacji o wyroku opublikowanej w Słowie Regionu 2 czerwca 2026 r. Sygnatura akt sprawy nie jest znana z dostępnych publicznych źródeł.

Co grozi za znęcanie z zaniechania — kary z ustawy

Art. 35 u.o.z. daje sądom szerokie możliwości:

Kara główna:

Do 3 lat pozbawienia wolności (art. 35 ust. 1a) za znęcanie „zwykłe”
Od 3 miesięcy do 5 lat (art. 35 ust. 2) — jeśli znęcanie miało szczególnie okrutny charakter

Obligatoryjne środki karne:

Przepadek zwierzęcia — sąd musi go orzec, jeśli sprawca był właścicielem (art. 35 ust. 3)
Nawiązka od 1 000 do 100 000 zł na rzecz celów związanych z ochroną zwierząt — orzekana obligatoryjnie (art. 35 ust. 5)

Środki fakultatywne:

Zakaz posiadania zwierząt — określonych kategorii lub wszelkich (art. 35 ust. 3a)

W sprawie strzelińskiej sąd zastosował środek karny w postaci przepadku zwierzęcia (art. 35 ust. 3 u.o.z.) — nakazując kobiecie pozbycie się wszystkich posiadanych zwierząt.

Jak sądy oceniają znęcanie przez zaniechanie — orzecznictwo

Wyrok w Strzelinie wpisuje się w ugruntowaną linię orzeczniczą. Kilka przykładów:

Wyrok II K 824/22 (Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych) — pies przetrzymywany w zamkniętym mieszkaniu bez dostępu do wody i jedzenia, w brudzie, bez leczenia mimo chorób. Sąd zakwalifikował to jako art. 35 ust. 1a u.o.z.

Sprawa psa na opuszczonej posesji (omawiana m.in. w czasopiśmie prawniczym Lege Artis, marzec 2020) — pies trzymany samotnie przez 3 lata bez prawidłowego karmienia, bez szczepień i odrobaczania. Sąd uznał to za znęcanie się mimo braku jakiejkolwiek aktywnej przemocy.

Oba przypadki pokazują, że czas trwania zaniedbania jest czynnikiem decydującym. Jednorazowe przeoczenie nie jest przestępstwem. Wieloletni, utrwalony stan niedoborów — owszem.

„Nie chciałam skrzywdzić” — czy to jest obrona?

W sprawach o znęcanie przez zaniechanie sądy badają, czy sprawca wiedział o potrzebach zwierzęcia i świadomie ich nie zaspokajał — art. 35 u.o.z. to przestępstwo wyłącznie umyślne. Cztery lata bez wyjścia z mieszkania, widoczne choroby skóry, brak wizyt u weterynarza — trudno uznać, że właścicielka nie miała świadomości problemu.

Bogusława B. przyznała się do braku opieki weterynaryjnej i nieodpowiednich legowisk. To, paradoksalnie, potwierdziło w postępowaniu, że miała wiedzę o nieodpowiednich warunkach — lecz ich nie zmieniła przez lata.

💡 Podpowiedź: „Nie mam pieniędzy na weterynarza” nie zwalnia z odpowiedzialności. Prawo wymaga zapewnienia minimum opieki. W sytuacji trudnej finansowo można zwrócić się o pomoc do schroniska, gminy lub organizacji zwierzęcych — zanim dojdzie do interwencji służb.

Widzę zaniedbane psy u sąsiada — co mogę zrobić?

Jeśli obserwujesz, że pies sąsiada od tygodni nie wychodzi na dwór, jest ewidentnie chory, a właściciel nie reaguje:

Zadzwoń na policję (997 lub 112) — policja ma uprawnienia do interwencji w trybie pilnym na podstawie art. 7 ust. 3 u.o.z. i może wezwać inspekcję weterynaryjną.
Zgłoś do powiatowego lekarza weterynarii — Inspekcja Weterynaryjna prowadzi kontrole warunków bytowania i może stwierdzić naruszenie przepisów, co wzmacnia pozycję w postępowaniu karnym.
Poinformuj organizację ochrony zwierząt — wiele z nich prowadzi monitoring i może złożyć zawiadomienie jako pokrzywdzony. Jeśli wyrok okaże się zbyt łagodny, fundacja ma prawo go zaskarżyć.
Nie interweniuj samodzielnie — wejście na cudzą posesję bez podstawy prawnej naraża Cię na odpowiedzialność cywilną i karną.

Podsumowanie

Znęcanie nad zwierzętami obejmuje nie tylko przemoc fizyczną, ale też zaniechanie — wieloletni brak spacerów, opieki weterynaryjnej czy odpowiednich warunków.
„Rażące zaniedbanie” (art. 4 pkt 11 u.o.z.) to zagłodzenie, brud, nieleczone choroby, niewłaściwe pomieszczenie.
Za znęcanie grozi do 3 lat pozbawienia wolności, obligatoryjny przepadek zwierzęcia i nawiązka 1 000–100 000 zł.
Sprawa z Sądu Rejonowego w Strzelinie (2026): psy bez wyjścia przez blisko 4 lata, łącznie 16 zwierząt — wyrok nakazał oddanie wszystkich zwierząt.
Jeśli widzisz zaniedbywane psy u sąsiada, masz realne narzędzia: policja, inspekcja weterynaryjna, organizacje ochrony zwierząt.

Widzę coraz więcej spraw, w których sądy nie czekają na aktywną przemoc — uznają za przestępstwo sam fakt trwałej bezczynności wobec cierpienia zwierzęcia. To ważny sygnał dla każdego opiekuna: minimum opieki nie jest uprzejmością, to prawny obowiązek.

Jeśli sprawa dotyczy Cię osobiście — napisz do mnie na Facebooku PsiAdwokat.pl.

Niniejszy artykuł ma charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady prawnej. Autorka nie jest radcą prawnym ani adwokatem. W indywidualnych sprawach warto skonsultować się z prawnikiem.